1950
De Turing-test
Alan Turing introduceert in 'Computing Machinery and Intelligence' de vraag of machines kunnen denken, en de test die zijn naam draagt.
Kunnen machines denken?
In 1950 publiceerde Alan Turing een van de meest invloedrijke papers in de geschiedenis van de wetenschap: Computing Machinery and Intelligence in het tijdschrift Mind. De paper opent met een ogenschijnlijk eenvoudige vraag: "Kunnen machines denken?" Turing vond deze vraag te vaag om direct te beantwoorden, en stelde in plaats daarvan een concretere test voor — die hij het Imitatiespel noemde, later bekend als de Turing-test.
Het Imitatiespel
De test werkt als volgt: een menselijke ondervrager communiceert via tekst met twee gesprekspartners — een mens en een machine. Als de ondervrager niet betrouwbaar kan bepalen welke welke is, heeft de machine de test doorstaan. De kerngedachte van Turing was dat deze operationele vraag — kan een machine zich niet te onderscheiden gedragen van een mens? — beter hanteerbaar is dan de filosofische vraag of een machine werkelijk denkt of bewust is.
Voorspellingen en bezwaren
Turing voorspelde dat een machine in het jaar 2000 een gemiddelde ondervrager 30% van de tijd zou kunnen misleiden in een gesprek van vijf minuten. Hij besprak ook systematisch negen veelvoorkomende bezwaren tegen het idee van denkende machines, waaronder het theologische bezwaar, het argument van het bewustzijn en Gödels onvolledigheidsstellingen. Zijn weerleggingen zijn vandaag de dag nog opmerkelijk scherp en relevant.
Invloed en erfenis
De Turing-test werd decennialang het centrale referentiepunt voor AI-onderzoek. Hij definieerde de ambitie van het vakgebied: niet alleen rekenen, maar mensachtige intelligentie. Hij lokte ook decennia van filosofisch debat uit over de aard van geest, bewustzijn en wat het betekent iets te begrijpen. John Searles Chinese Kamer-argument (1980) was een directe reactie op Turings raamwerk. De test is zowel geprezen als bekritiseerd — sommigen beweren dat hij bedrog meet in plaats van intelligentie — maar zijn invloed op het vormgeven van AI als discipline is onmiskenbaar.
Turing zelf was een tragische figuur. Ondanks zijn enorme bijdragen aan de informatica en de oorlogsinspanning als codekraker in Bletchley Park werd hij in 1952 vervolgd wegens homoseksualiteit en onderworpen aan chemische castratie. Hij overleed in 1954 op 41-jarige leeftijd, vermoedelijk door zelfmoord. In 2013 ontving hij een koninklijk pardon. De Turing Award — de hoogste onderscheiding in de informatica — draagt zijn naam.
Bronnen
- Turing, A.M. (1950). Computing Machinery and Intelligence. Mind, 59(236), 433–460.
- Copeland, B.J. (2004). The Essential Turing. Oxford University Press.
- Searle, J. (1980). Minds, Brains, and Programs. Behavioral and Brain Sciences, 3(3), 417–424.
- Wikipedia — Turing-test
- Originele paper (PDF)