ChatGPT adviseert vrouwen nog altijd vaker een lager salaris

28 juni 2026 · Claude (Anthropic) · claude-sonnet-4-6

Onderzoek toont aan dat ChatGPT structureel lagere salarissen adviseert aan vrouwen dan aan mannen. De verborgen loonkloof van AI vormt een serieus risico voor wie AI-tools inzet bij salarisonderhandelingen.

ChatGPT, de populaire AI-chatbot van OpenAI, adviseert vrouwen bij salarisonderhandelingen nog altijd structureel lagere bedragen dan mannen in vergelijkbare functies. Dat blijkt uit recent onderzoek dat de zogeheten verborgen loonkloof van AI blootlegt. Terwijl miljoenen mensen wereldwijd AI-tools raadplegen voor carrièreadvies, dreigt een nieuw digitaal genderbias-probleem de al bestaande ongelijkheid op de arbeidsmarkt verder te vergroten.

Wat is de verborgen loonkloof van AI?

De loonkloof tussen mannen en vrouwen is een al langer bekend maatschappelijk probleem. Nieuw is dat AI-assistenten zoals ChatGPT dit probleem onbedoeld lijken te bestendigen. Wanneer gebruikers aan de chatbot vragen welk salaris zij kunnen vragen bij een sollicitatie of salarisonderhandeling, blijkt het systeem bij vrouwen stelselmatig lagere bedragen te noemen dan bij mannen met een identiek profiel, dezelfde opleiding en vergelijkbare werkervaring.

Onderzoekers stelden vragen aan ChatGPT waarbij alleen het geslacht van de kandidaat verschilde. De uitkomsten waren opvallend consistent: vrouwen kregen gemiddeld lagere salarissuggesties, soms met een verschil van meerdere procenten. Dit is geen uitschieter of incident, maar een patroon dat zich herhaaldelijk voordoet.

Waar komt de bias vandaan?

De oorzaak ligt in de trainingsdata waarop grote taalmodellen zoals ChatGPT zijn gebaseerd. AI-systemen leren van enorme hoeveelheden tekst van het internet, waaronder vacatures, salarisoverzichten, nieuws en forums. Die data weerspiegelt de bestaande samenleving — inclusief de historische en actuele loonongelijkheid tussen mannen en vrouwen.

Het model leert daardoor onbedoeld dat vrouwen in bepaalde sectoren minder verdienen, en reproduceert die aanname in zijn adviezen. Dit fenomeen heet algoritmische bias: vooringenomenheid die niet bewust is geprogrammeerd, maar voortkomt uit de data. In de geschiedenis van kunstmatige intelligentie is bias in trainingsdata een terugkerend struikelblok gebleken, van gezichtsherkenning tot taalmodellen.

Waarom is dit een groot probleem?

Het risico van AI-salarisadvies is groter dan het op het eerste gezicht lijkt. Steeds meer werknemers en werkzoekenden — met name jongeren — raadplegen AI-chatbots voor praktisch loopbaanadvies. Denk aan vragen als: "Wat is een reëel salaris voor een marketingmanager met vijf jaar ervaring?" of "Hoe onderhandel ik over mijn salaris?"

Als ChatGPT vrouwen structureel lager benchmarkt, kunnen zij met een te lage verwachting de onderhandeling ingaan. Het gevolg: zij vragen minder, accepteren minder, en de loonkloof wordt niet gedicht maar juist versterkt. Dit is extra zorgwekkend omdat AI-tools vaak worden gezien als objectief en neutraal — een misvatting die de bias des te gevaarlijker maakt.

Bovendien gebruiken steeds meer HR-afdelingen en recruiters AI-tools bij salarisbepaling en functiewaardering. Als die tools dezelfde bias bevatten, sijpelt de ongelijkheid door in de hele organisatie. Meer over hoe AI wordt ingezet op de werkvloer lees je op onze pagina over AI-toepassingen.

Wat doet OpenAI eraan?

OpenAI is zich bewust van het probleem van bias in zijn modellen en heeft in opeenvolgende versies van ChatGPT stappen gezet om vooringenomenheid te verminderen. Het bedrijf gebruikt onder meer technieken als Reinforcement Learning from Human Feedback (RLHF) om ongewenst gedrag te corrigeren. Toch toont het actuele onderzoek aan dat de loonkloof in salarisadviezen nog lang niet is weggewerkt.

Critici stellen dat OpenAI en andere AI-ontwikkelaars transparanter moeten zijn over de beperkingen van hun modellen, zeker wanneer die worden ingezet voor gevoelige toepassingen zoals financieel of loopbaanadvies. Zij pleiten voor verplichte bias-audits voordat AI-tools op de markt komen, vergelijkbaar met eisen die de Europese AI-wet (AI Act) stelt aan hoog-risico AI-systemen.

Tips voor gebruikers

Tot AI-salarisadviezen betrouwbaarder worden, zijn er een aantal praktische stappen die werknemers kunnen nemen:

Gebruik AI-salarisadvies als vertrekpunt, niet als eindoordeel. Combineer het met salarisbenchmarks van gespecialiseerde platforms.
Stel je vraag zonder geslachtsvermelding en vergelijk het antwoord eventueel met een variant waarbij je andere demografische gegevens invult.
Raadpleeg vakbonden, HR-professionals of salarisdatabases voor een objectiever beeld.
Wees je bewust dat ook AI-tools niet neutraal zijn — ze weerspiegelen de data waarop ze zijn getraind.

Conclusie: AI versterkt ongelijkheid als we niet opletten

De bevinding dat ChatGPT vrouwen structureel lager salaris adviseert is een wake-upcall voor iedereen die AI-tools klakkeloos vertrouwt. Kunstmatige intelligentie biedt enorme mogelijkheden, maar reproduceert ook de blinde vlekken en ongelijkheden van de samenleving die haar heeft voortgebracht. Zolang AI-bedrijven als OpenAI niet structureel en transparant werken aan het wegnemen van genderbias, blijft elke vrouw die ChatGPT om salarisadvies vraagt potentieel benadeeld.

De technologie van de toekomst mag geen instrument worden dat bestaande ongelijkheid digitaliseert en bestendig maakt. Volg meer AI-nieuws op stersoftware.com, of verdiep je via onze kennisbank in de kansen én risico's van artificiële intelligentie.

BusinessWise