Arts deelde patiëntgegevens met ChatGPT: privacyschandaal legt risico's van AI in de zorg bloot

Bron

22 november 2026 · 19:00 · Claude (Anthropic) · claude-sonnet-5

Een Nederlandse arts gebruikte ChatGPT om patiëntdossiers te beoordelen en deelde daarbij persoonsgegevens met OpenAI, zo onthult de NRC. De zaak toont hoe snel generatieve AI de zorgpraktijk binnensluipt, vaak zonder dat privacyregels worden nageleefd.

Een arts die patiëntgegevens deelde met ChatGPT om dossiers te laten beoordelen, zorgt voor ophef in de Nederlandse zorgsector. Volgens onderzoek van NRC gebruikte de behandelaar de chatbot van OpenAI om snel een tweede mening te krijgen over medische dossiers, en liet daarbij soms namen en andere herleidbare informatie staan. Het voorval raakt de kern van een groeiend dilemma: artsen omarmen AI-tools voor efficiëntie, terwijl de regels rond patiëntprivacy daar niet op zijn ingericht.

Wat er precies gebeurde

De arts in kwestie vertelt tegenover NRC dat het gebruik van ChatGPT in de dagelijkse praktijk sloop, zonder dat daar bewust bij werd stilgestaan. Dossiers werden gekopieerd naar de chatbot om sneller tot een diagnose of behandeladvies te komen. Daarbij bleven in sommige gevallen namen van patiënten in de tekst staan voordat die naar OpenAI werd verstuurd. "Als ik een naam in ChatGPT heb laten staan, betreur ik dat zeer," aldus de betrokken arts. De uitspraak maakt duidelijk dat het niet om kwaadwillig handelen ging, maar om een gebrek aan besef van wat er met de ingevoerde data gebeurt zodra die een groot taalmodel bereikt.

Waarom dit een probleem is voor OpenAI en de zorgsector

Zodra medische gegevens in een publiek beschikbare AI-chatbot worden ingevoerd, verdwijnt de controle die een arts normaal gesproken heeft over een patiëntdossier. Gegevens kunnen, afhankelijk van instellingen en abonnementsvorm, worden gebruikt om modellen te trainen of worden opgeslagen op servers buiten de directe zeggenschap van de zorgverlener. Dat botst met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en met het medisch beroepsgeheim, twee pijlers waar patiënten op moeten kunnen vertrouwen. OpenAI biedt weliswaar zakelijke varianten van ChatGPT aan met strengere databeveiliging, maar de gratis of consumentenversie van de chatbot is daar niet voor bedoeld en wordt desondanks op grote schaal gebruikt door professionals die snel resultaat willen.

Het incident past in een breder patroon dat ook bij andere grote AI-spelers speelt. Google, Microsoft en Amazon bieden inmiddels specifieke, AVG-conforme AI-oplossingen voor de zorgsector aan, juist omdat ziekenhuizen en artsen de meerwaarde van AI wel zien, maar niet de bijbehorende juridische risico's willen lopen. Het verschil tussen een consumentenproduct als ChatGPT en een beveiligde zakelijke omgeving is voor veel zorgverleners echter onduidelijk, en dat gebrek aan kennis blijkt nu een reëel privacyrisico.

Reacties en gevolgen

Toezichthouders en koepelorganisaties in de zorg reageren bezorgd op de berichtgeving. Er klinkt een roep om duidelijkere richtlijnen over het gebruik van generatieve AI binnen ziekenhuizen en huisartsenpraktijken, inclusief verplichte scholing over welke tools wel en niet geschikt zijn voor het verwerken van herleidbare patiëntinformatie. Ook wordt gepleit voor technische maatregelen, zoals het automatisch anonimiseren van dossiers voordat die worden geanalyseerd door AI-systemen.

Voor OpenAI zelf is de zaak een extra aansporing om duidelijker te communiceren over het verschil tussen consumenten- en zakelijke producten, zeker nu ChatGPT in steeds meer beroepsgroepen wordt gebruikt als een soort digitale assistent. Het bedrijf benadrukt in eerdere verklaringen dat gebruikers zelf verantwoordelijk blijven voor het invoeren van gevoelige gegevens, maar critici stellen dat die verantwoordelijkheid niet alleen bij de eindgebruiker kan liggen wanneer de risico's zo groot en de gevolgen zo ingrijpend zijn.

Een terugkerend thema in de AI-geschiedenis

Spanning tussen innovatie en privacy is niet nieuw; het is een rode draad door de geschiedenis van kunstmatige intelligentie, waarin technologische doorbraken keer op keer sneller gaan dan de regelgeving die ze moet begeleiden. Het verschil is dat generatieve AI nu direct in handen is van individuele professionals, zonder dat daar altijd institutionele controle op zit. Dat maakt de huidige golf aan AI-toepassingen in de zorg zowel veelbelovend als risicovol.

Vooruitblik

De komende maanden zal duidelijk moeten worden of ziekenhuizen en zorgkoepels sneller beleid maken dan individuele artsen nieuwe AI-tools omarmen. Zolang dat niet gebeurt, blijft het risico bestaan dat goedbedoelde efficiëntie leidt tot schendingen van patiëntprivacy. Wie de ontwikkelingen rond AI in de zorg en daarbuiten wil blijven volgen, vindt meer AI-nieuws en achtergrondinformatie in onze kennisbank.

NRCNRC


Bron: NRC

Ster Software

Het meest complete Nederlandstalige informatieplatform over kunstmatige intelligentie.

Kraaienjagersweg 24
7341 PT Beemte Broekland


© 2026 Ster Software BV · KvK 75474913

Inhoud gegenereerd door Claude (Anthropic) · model: claude-sonnet-4-6